 | CATERİNG GUİDE-İLAN FİYATLARI Devamı |
 | Ülkemiz bu kadar patronu taşımıyor. Devamı |
 | Beypiliç 2011’de 31,5 milyon USD,2012 yılında ise 100 milyon TL’lik yatırım yapacak Devamı |
Türkiye’de Kanatlı Eti Üretim ve Tüketimi
Yüce Canoler
Besd-Bir Genel Sekreteri
2009 yılı dünya piliç eti üretimi 79,6 milyon tondur. Güney ve Kuzey Amerika kıtaları toplam üretimin %45’ini sağlamaktadır. Asya kıtası %32 ile ikinci sırada, Avrupa kıtası ise %17 ile üçüncü sırada yer almaktadır. Son 5 yıllık dünya üretimine baktığımızda 2001 yılına kıyasla 2009 yılında üretim yaklaşık %33 artmıştır. En fazla üretim artışı Asya ve Amerika kıtalarında olduğu görülmektedir.
Türkiye’de toplam kanatlı eti üretimi 1990 yılında 216.759 ton iken, geçen 10 yıllık süreçte 3,5 kat artışla 2000 yılında 752.382 ton’a, 20 yıl sonra yani 2010 yılında 7 kat artışla 1.530.000 ton’a ulaşmıştır.
Piliç Eti sektöründeki Üretim Artışının Türkiye Açısından Önemi
- Kişi başına düşen piliç eti tüketimimizi AB ülkeleri ve diğer gelişmiş ülkelerdeki tüketim düzeyine ulaştırabilmek için üretimimizi artırmamız gerekmektedir. Kırmızı ette yaşanan gerilemenin yarattığı hayvansal protein açığının kapatılması için de piliç eti üretiminin artırılması önem taşımaktadır.
- Sağlıklı bir beslenme sağlaması, ekonomik ve istikrarlı bir besin kaynağı olması, özellikle gelir seviyesi düşük dar gelirli nüfusun beslenmesindeki yeri dikkate alındığında bugün olduğu kadar yarın için de vazgeçilmez önemli bir gıdadır.
- Emek yoğun bir sektör olması nedeniyle üretimin artması demek istihdamın artması, köyden kente göçün azalması anlamına gelmektedir.
- Piliç eti üretiminin artması daha çok katma değer yaratmak, daha çok vergi vermek demektir.
- Piliç eti üretimindeki artış ihracatın geliştirilmesi için itici bir güç oluşturmaktadır.
Kişi başına kanatlı eti tüketimimiz 1990 yılında 3,8 kg/yıl iken geçen 10 yılda 2,9 kat artarak 2000 yılında 11 kg/yıla çıkmıştır. Son yirmi yıllık süreçte ise 5 kat artışla kişi başına tüketim 2010 yılında 19 kg/yıl olmuştur.
Kişi başına kanatlı eti tüketimimiz 2010 yılında 19 kg/yıl çıkmakla, 8.Beş Yıllık Kalkınma Plan hedeflerine göre 2016 yılı tüketim hedefine ulaşmış olmaktadır. Kırmızı et üretiminde yaşanan sıkıntılar nedeniyle 2011 yılı programında, tavuk eti tüketimini artırmanın hedeflenmiş olması ayrıca dikkate alınması gereken önemli bir husustur.
Kanatlı eti Sektörünün Türkiye Ekonomisindeki Yeri
- Sektöründe kayıtlı 11.020 adet etlik piliç kümesi bulunmaktadır.
- Kanatlı sektöründe, hammadde üreticisi çiftçi, sektörle ilgili esnaf, yem, ilaç-aşı, yan sanayi, nakliye, pazarlama dalları dâhil yaklaşık 500.000 kişinin istihdam edildiği tahmin edilmektedir.
- Sektörden geçimini sağlayan insan sayısı (bu kişilerin 4 kişilik bir aileye sahip oldukları varsayıldığında) yaklaşık 2 milyon kişidir.
- Kanatlı eti sektörünün yıllık cirosu yaklaşık 3,7 milyar ABD Dolarıdır.
Dünyada ve Türkiye’de Kanatlı Eti Dış Ticareti
2009 yılı dünya ihracatını incelediğimizde Brezilya ve ABD’ nin ezici bir üstünlüğe sahip olduğu görülmektedir. Brezilya dünya ihracatının %42’sini tek başına karşılamaktadır. ABD ise %35 ile ikinci sıradadır. Avrupa Birliği yaklaşık %9 ile üçüncü sırayı almaktadır.
Brezilya, ülkenin doğal kaynaklarının zenginliğini, ucuz işçilik ve ucuz hammadde olanaklarını çok iyi değerlendiren, tüm dünya pazarlarında piliç eti dalında rekabet edilmesi çok zor bir ülkedir. Bu avantajları kullanarak dış pazarda ucuz fiyatlarla piliç eti satmaktadır.
ABD ise, yurt içinde göğüs eti çok iyi fiyatla satıldığı için, elinde kalan but etlerini çok ucuza verebilmekte ve dünya kanatlı eti pazarının Brezilya’dan geri kalan kısmını avucunda tutabilmektedir.
1990 yılı tavuk eti ve sakatatı ihracat miktarımız 575 tondur. 2000 yılına geldiğimizde ihracat miktarı 10.522 tona ulaşmıştır. 2007 yılı dâhil olmak üzere geriye doğru gidildiğinde ihracatımızın tavukayağı ağırlıklı bir özelliğe sahip olduğunu görülmektedir. 2000-2007 yılları arasında tavuk eti ihracatımız 1.817 ton ila 27.278 ton arasında dalgalanarak sürmüştür.
Türkiye’nin kanatlı eti ihracatı 2008 yılında kazandığı ivme ile son 3 yıldır düzenli olarak artış göstermiştir. Bu tarihten başlayarak ihracatımızın tavuk eti ağırlıklı bir gelişme içinde olduğunu, buna bağlı olarak ihracat değerinde de geçmiş yıllara oranla çok daha iyi seviyelere çıkıldığını söyleyebiliriz.
Tavuk eti ve sakatatı (ayak hariç) ihracatında 2008 yılından başlayarak görülen düzenli artışın ana sebebi Irak’ın Türkiye’den yeniden tavuk eti ithalatına başlamış olmasıdır. Irak ülkemizden, 2008 yılının son üç ayında 9 bin ton, 2009 yılında 50 bin ton ve 2010 yılında 71 bin ton tavuk eti ve sakatatı ithal etmiştir.
Irak gibi İran’ın da bizim önemli pazarlarımızdan biri olması yolunda gelişmeler yaşanmaktadır. 2010 yılının son beş ayında İran’a başlayan ihracat yılsonunda 4,6 bin tona ulaşmıştır. 2011 yılında bu miktarın birkaç kat artması beklenmektedir. Ancak, İran’la para alışverişi sırasında bankacılık işlemlerinde sıkıntılar yaşanmakta, bu durum yapılan ve yapılacak ihracatı olumsuz etkilemektedir.
2011 yılında üretim koşullarında çeşitli zorlukların yaşanacağı şimdiden görünmektedir. Buna rağmen kanatlı eti üretiminde 2010 yılında olduğu gibi 2011 yılında da artışın devam etmesi beklenmektedir. Halkımızın beslenmesi için bu artışın gerekli olduğu konusunda herkesin hemfikir olduğunu düşünüyorum.
