İlan Tarifesi

Antalya-Otel ekipmanları Fuarı

Bolu ekonomisinin %40’ını kanatlı sektörü oluşturmaktadır.

Ahmet Yaman
Abant İzzet Baysal Üniversitesi
Gıda Mühendisliği Bölümü
yaman_a@ibu.edu.com

“Türkiye’nin tavuk ihtiyacının %28’i hindi ihtiyacının da %30’u Bolu il ve ilçe sınırları içinde üretim yapan firmalardan karşılanmaktadır. Bolu il ekonomisinin %40’ını kanatlı sektörü oluşturmaktadır.“

Bolu etrafı Köroğlu, Abant, Bolu ve Sünnice gibi dağlarla çevrili; Dörtdivan, Gerede, Göynük, Kıbrıscık, Mengen, Mudurnu, Seben ve Yeniçağa ilçelerine sahip; 720 rakımlı bir şehir…

İklim olarak genelde kış aylarının daha fazla hâkim olduğu yazlarının da diğer bölgelerden daha serin geçtiği bir bölge…
Bolu’nun iklim koşulları kanatlı yetiştiriciliği için uygun olduğundan hem il hem de ülke ekonomisi adına önemli bir potansiyeli var.
Nüfus olarak 120.000 kişinin yaşadığı şehrimizde ekonominin ana unsurlarından bir tanesi de kanatlı sektörüdür.

Kanatlı sektörünün gelişimi Osmanlı Saray kayıtlarında şöyle özetlenebilir: Saraydaki tavukların hesabının tutan tavukçu başı ve tavukçular mevcuttu. 15. Yüzyıl sonlarında sarayda 10.000 adet civarında tüketilen tavuk 16.yüzyılın ilk yarısında 15.000-50.000, üçüncü çeyreğinde 50.000-80.000 ve 17.yüzyılın ilk yarısında 100.000-180.000 âdete kadar artar. 17.yüzyıl başına kadar İstanbul ve sarayın tavuk ihtiyacı sadece İstanbul’dan karşılanırken daha sonraları artan ihtiyacı karşılamak için yakın yerleşim yerlerinden de tavuk tedarik edilmekteydi. Tavuk tedarik edilen yerlerden biride Bolu’ydu.

Bu gelişime paralel olarak Cumhuriyet döneminde hibeli tavuk yetiştiriciliğini Tarım Bakanlığının Orman Köy İlişkileri Genel Müdürlüğü adı altındaki Or-Köy’ün desteklemesi ile Bolu ili tavuk yetiştiriciliği gelişti. Bu sayede köyden kente göç engellendi. Köylü zenginleşti. Köylü ne kadar para kazanacağını ve parasını ne zaman alacağını öğrendi.
Bu gelişmelere paralel olarak da şu anda Bolu il ve ilçeleri sınırları içinde toplam 6 tavuk firması ve 1 adette hindi firması halen faaliyetlerine devam etmektedir.
Bu firmalar (alfabetik sırayla) Abant Piliç, Akpiliç, Beypiliç, CP, Erpiliç, Mudurnu Piliç ve Bolca Hindi’dir.

Bu firmaların çalıştırdığı personel sayısı, yetiştirici sayısı ve günlük kestikleri ortalama tavuk miktarı aşağıda verilmiştir*.

Firma adı	Çalışan sayısı	Yetiştirici sayısı	Günlük ortalama kesim adedi
Abant Piliç	40	15	15000
Akpiliç	300	350	45.000-50.000
Beypiliç	2400	1300	350.000-400.000
CP	250	250	50.000-60.000
Erpiliç	2200	1400	160.000-180.000
Mudurnu Piliç	350	200	110.000-120.000
Bolca Hindi	275	75	2500-3000

*Rakamlar ortalama rakamlardır.

Bu firmalar ortalama 5800 bordrolu çalışan ve 3600 yetiştirici olmak üzere toplam 9400 kişiye iş imkânı sağlayan bir sektör durumundadır. Her bir kişinin 4 kişilik bir aileyi geçindirdiği varsayılırsa sadece bordrolu çalışanların 23.000 civarında kişinin geçimini sağladığı bir sektör konumundadır.

Türkiye Kanatlı Eti Üretimi (ton)

Kaynak: BESD-BİR

Türkiye Kanatlı Eti Tüketimi (ton)

Kaynak: BESD-BİR

Türkiye Kişi Başına Kanatlı Eti Tüketimi (kg)

Kaynak: BESD-BİR

Türkiye’nin tavuk ihtiyacının %28’i hindi ihtiyacının da %30’u Bolu il ve ilçe sınırları içinde üretim yapan firmalardan karşılanmaktadır. Bolu il ekonomisinin %40’ını kanatlı sektörü oluşturmaktadır.

Beypiliç ve Erpiliç “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” sıralamasında ilk 100 e giren önemli firmalardandır.
Sektör üretimin yanı sıra hammadde konusunda da istikrarlı bir ortam sağlamaktadır. Yem hammaddelerinden biri olan buğday fiyatları seviyesinin belirlenmesine katkı sağlamaktadır. Üretilen yemlik buğday tavuk firmalarının yem bölümlerinde satın alınmakta ve kullanılmaktadır. Buda istikrarlı bir hammadde fiyatının oluşmasına katkı sağlamaktadır.

Bu kadar büyüyen sektörün handikaplarından biri olan atıkların durumu ise sonuca ulaştırılmak üzeredir. Bolu valiliği ve Belediyesi ile tavuk ve hindi firmalarının katılımıyla gerçekleştirilen proje ile firmaların kümeslerinden alınacak olan atıklar enerjiye çevrilecek buradan elde edilen kül yol ve beton hammaddesi olarak kullanılacaktır. Özetle atıklarda Bolu ve Türkiye ekonomisine katkı sağlamaya devam edecektir.

Tesislerin hijyenik kalitesi, teknik altyapısı ile ihracat yapma olanağı olmuştur. Öncelikle Irak pazarına girilmiş şimdilerde ise Arabistan pazarı ile dirsek temasına geçilmiştir. Sadece Beypiliç ’in geçen yıl 15.000 ton civarında ihracatı söz konusudur.

Bu kadar ihracat yapılan bir ildeki gümrük müdürlüğünün kapalı olması ise ilimiz adına ayrı bir eksikliktir. Gümrükleme işlemlerinin daha sağlıklı ve hızlı olması için biran önce gümrük müdürlüğü tekrar faaliyete geçirilmeli ve işler hızlandırılmalıdır.

Türkiye Kanatlı Eti İhracatı (ton)

YILLAR	TAVUK	HİNDİ	DİĞER	AYAK	İŞLENMİŞ	TOPLAM
2001	12.286	341	0	11.790	0	24.417
2002	6.757	464	0	12.779	0	20.000
2003	8.381	823	0	15.818	0	25.022
2004	11.096	615	0	17.339	0	29.050
2005	28.627	1.983	0	15.710	0	46.320
2006	18.812	319	0	18.971	0	38.102
2007	24.824	767	0	26.165	0	51.756
2008	48.937	1.299	0	30.508	0	80.744
2009	81.632	953	3	32.511	0	115.099
2010	104.128	1.036	0	35.232	10.943	151.339

Kaynak: BESD-BİR

Sektör ekonomik olarak güçlü olmasının yanında kanun ve yönetmeliklerde belirtilen zorunluluklara da tam uyan bir sektördür.

Türkiye için önemli yere sahip kanatlı sektörü Bolu içinde çok önemli bir konumdadır. 2023 yılı hedeflerinde daha da büyümeyi hedefleyen sektöre devlet ve üniversiteler olarak gerekli desteğin verilmesi; büyümesinin teşvik edilmesi gerekmektedir. Bu sayede gelişen bir kanatlı sektörü hem yurt içinde hem de yurtdışında Bolu ve Türkiye’yi ekonomik olarak büyütmeye devam edecektir.

İlan Tarifesi

Bursa Fuarı