 | Demo ustalığı nedir, demo ustaları ne yapar? Devamı |
 | “Unlu ve Şekerli Mamuller Dünyası” İlan Tarifesi Devamı |
 | Benim işim ellerimle yoğurarak ve şekil vererek tasarlamakmış Devamı |
 | İyi Bir Pastacı Nasıl Olmalıdır Sizce? Devamı |
Geleneksel gıdalara dönüş
Yrd. Doç. Dr. Emel Memiş Kocaman
Zile Dinçerler Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Y.O
Yiyecek ve İçecek İşletmeciliği Bölüm Başkanı
Teknolojik gelişmeler hayatımıza getirdiği kolaylık ve refahla birlikte, yaşam şeklimizde oluşan değişiklikler nedeniyle “şişmanlığın” (obezite) yaygınlaşmasında önemli bir etkiye sahiptir. Başta gelişmiş ülkeler olmak üzere hızla yaygınlaşan şişmanlık yetişkinlerle birlikte çocuklar ve gençler için de ciddi bir sorun haline gelmiştir.
Günlük yaşamımızda makineleşmenin etkisiyle fiziksel aktivitemiz azalmıştır. Buna bağlı olarak da günlük enerji harcamamız eski yıllara kıyasla daha azdır. Ayrıca son yıllarda yaygın tüketilen işlenmiş rafine (saflaştırılmış) besinler, çikolata, bisküvi, şekerleme, cipsler, gazlı içecekler gibi atıştırmalıklar ve ayaküstü beslenme (fast-food) alışkanlıkları “şişmanlık” için önemli tetikleyiciler olarak belirtilebilir. Saf kalori kaynağı besinler ihtiyacımızdan fazla enerji almaya neden olmaktadır. Aynı zamanda, vücudumuzun ihtiyaç duyduğu protein, vitamin ve minerallerden mahrum kalmaya yol açmaktadır. Dolayısıyla beslenme yetersizliğine bağlı büyüme (gelişme) geriliği, kansızlık, bağışıklık sisteminin zayıflaması gibi sağlık sorunlarına da maruz kalmamızda sebeptir.
Besinlerin sağlığımız üzerindeki etkileri bilimsel çalışmalarla ortaya çıkarıldıkça ve iletişim kanalları vasıtasıyla toplumlar bilinçlendikçe sağlıklı beslenme konusu daha fazla önemsenmektedir. Bu amaçla tüketicilerin geleneksel gıdalara yönelme eğilimine girdiği gözlenmektedir. Nitekim kepekli un mamüllerinin, doğal sebze – meyveler ve bunlardan elde edilen ürünlerin, saf şeker yerine
bal- pekmez gibi doğal tatlandırıcıların, o tlayarak beslenen hayvanlardan elde edilen ürünlerin kullanıldığı yıllarda insanlar çok daha sağlıklı bir yaşam sürmekte idi.
Çeşitli kronik hastalıkların da tetikleyicisi olan ve çağın hastalıkları arasında ilk sıralarda sayılabilecek şişmanlıkla mücadele etmek, aynı zamanda vücudumuzun ihtiyaç duyduğu besin öğelerini karşılamak için; kalori değeri yüksek atıştırmalık (abur-cubur) besinler yerine taze sebze-meyve, kurutulmuş meyve, yağlı tohumlar (fındık, ceviz, badem vb.), cevizli sucuk, cezeriye gibi besinleri günlük yaşantımıza dâhil edebiliriz. Ayrıca kahvaltılarda saf şeker-margarin yerine pekmez, bal, tereyağı kullanmayı tercih edebiliriz. Böylece enerji vermek dışında besleyici değeri de olan besinlerle dengeli bir beslenme sağlamış oluruz.
Bol lif (posa) içeren sebzeler, meyveler, kurubaklagiller ve kepekli tahıl ürünleri tüketimini artırarak az kalori alarak doymak hem de vitamin ve mineral ihtiyacımızı karşılamamız mümkündür. Özellikle tatlı ihtiyacımızı karşılamak için seçtiğimiz çikolata ve rafine şeker (çay şekeri) son yıllarda hayatımıza giren, yüksek kalori vererek şişmanlıkta önemli rol oynayan besinlerdir. Geleneksel Türk Mutfağında yer alan tatlılar, bal ve pekmez ile tatlandırılmaktaydı. Böylece kalori dışında da vücudumuza gerekli öğeler sağlanmaktaydı. Tokat’ın Zile ilçesine özgü geleneksel “Zile Pekmezi” (Beyaz Pekmez) katı kıvamıyla çikolata yerine tercih edilebilecek zengin besleyici değere sahip bir üründür. Yine kuru meyveler de tatlı ihtiyacımızı bastırmada atıştırmalık olarak hayatımızda yer verebileceğimiz besleyici değeri yüksek gıdalardır.
Zayıflamak için, çok katı diyet programları uygulayıp, kısa sürede pes etmek sıklıkla yaşanan bir kısır döngüdür. Ayrıca bilinçsizce uygulanan katı diyetlerle vücudun ihtiyaç duyduğu çeşitli besin öğelerinin eksikliği de sağlığımızı riske atmaktadır. Oysaki besin tercihlerimizi yaparken daha sağlıklı ve daha az kalori içeren besinlere yönelmek, tüketilen porsiyon miktarlarını azaltmak, mümkün olduğunca doğal besinleri seçmek şeklinde beslenme alışkanlıklarımızı değiştirmek uzun vadede daha etkili ve daha sağlıklı sonuçlar verecektir.
